Renesansowy obraz dobrego obywatela.

Renesansowy obraz dobrego obywatela.

       Tematy związane z powinnościami rządzących oraz obywateli często pojawiały się w utworach renesansowych twórców.

         Jak Kochanowski w Pieśni XIV, która stanowiła fragment chóru z Odprawy posłów greckich porusza temat obowiązków rządzących  i obywateli oraz ich rolę w losach państwa. Przedstawia tam epizod poprzedzających wybuch wojny trojańskiej. Akcja utworu nawiązuje do sporu między Aleksandrem ( Parysem ) a Antenorem.  Książę trojański  przedstawia egoistyczna postawę i dla własnych korzyści naraża państwo na wojnę, dla Antenora dobra ogółu jest ważniejsze od prywatnych interesów i korzyści. Jest on przykładem wzorowego obywatela,  który jednak przegrywa; w  czasie rady trojańskiej zebranych do swoich racji przekonuje Parys, narażając tym samym Trojan na wojnę. Poeta wydaje się nawiązywać w tragedii  Odprawa posłów greckich do realiów polskich. W tym czasie Rzeczypospolitej zagrażała anarchia oraz  prywatne interesy magnaterii i szlachty.

             Jan Kochanowski   w Pieśni XIV nawiązuje do horacjańskich i biblijnych motywów władców, którzy przypominają pasterzy zesłanych na ziemię, aby paść owieczki Boga –  ,, Wy mówię wam, którym ludzi paść poruczono ''. Poeta podkreśla ważną rolę rządzących, którzy powinni kierować się w swoich wyborach sprawiedliwością  – ,, ludzką sprawiedliwość w rekach trzymacie ''.  Rządzący jako wysłannicy boscy będą przez Stwórcę skrupulatnie rozliczani ze swoich postępków, a ich niesprawiedliwe rządy zostaną ukarane. Bóg obdarza władzą swoich ,,pasterzy '' , ale też będzie rozliczał ich ze sprawowania rządów. Jest Panem sprawujących władzę,  jeżeli ktoś nawet  ,,najmniej przewinił, być mu w okowach ‘’. Pieśń rozpoczyna się patetycznym apelem do rządzących,, Wy którzy pospolitą rzeczą władacie’’.

             W Pieśni XII pojawia się pojęcie cnoty, która była częścią filozofii stoickiej. Poeta nadaje jej inny wymiar. Cnota według Kochanowskiego to nie  tylko wewnętrzna harmonia, ale przede wszystkim służba ojczyźnie. Każdy obywatel osiągnie harmonię jeżeli będzie służył ,, pospolitej rzeczy’’. Podkreśla, że dobrzy obywatele otrzymają nagrodę po śmierci ,, A jeśli komu droga otwarta do nieba, Tym co służą ojczyźnie ‘’.

            Jak Kochanowski  pragnął kształcić dzięki swojej poezji postawy obywatelskie zgodnie z ideałami humanizmu obywatelskiego – w swoich utworach reagował na bieżące wydarzenia historyczne.

Comments are closed.

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE