Nad Niemnem streszczenie krótkie

                 Na fabułę Nad Niemnem składają się dwa, splecione ze sobą, wątki: obyczajowy, prezentujący życie dworu i dworków szlacheckich w drugiej połowie wieku XIX na kresach (tu wyodrębnia się zwłaszcza „romansowa" historia Justyny Orzelskiej i Jana Bohatyrowicza), oraz ideowy, ukazujący sytuację i postawy Polaków (w powieści nie pojawiają się Rosjanie!) po upadku powstania styczniowego.
                 Opowieść rozpoczyna się w letni dzień, kiedy Justyna wraz z Martą Korczyńską wracają z kościoła. Po drodze spotykają jadących do Korczyna Teofila Różyca (dostrzega on Justynę, wzbudzającą w nim zachwyt swoją naturalnością) oraz Bolesława Kirłę, a następnie Jana Bohatyrowicza wiozącego kobiety do zaścianka Bohatyrowicze. We dworze w Korczynie przybyli goście konwersują z Emilią Korczyńską (żoną Benedykta, adorowaną przez Kirłę) oraz jej przyjaciółką Teresą Plińską(dawną nauczycielką córki Korczyńskich), pozostają na obiad (choć nie cieszą się zbytnim uznaniem Benedykta). Wszyscy czekają na przybycie dzieci ze szkół na wakacje. Kirło żartuje z ojca Justyny – Ignacego (zdziecinniałego starca, interesującego się jedynie jedzeniem i muzyką). Różyc skupia swoje zainteresowanie na pannie Orzelskiej.
                 Kolejnym wydarzeniem są imieniny Emilii, zbierające rodzinę oraz zaprzyjaźnionych sąsiadów państwa Korczyńskich. Justyna koncertuje razem z ojcem. Bratanek Benedykta – Zygmunt pragnie odnowić dawny romans z nią (choć jest żonaty z Klotyldą), Witold, syn Benedykta, spotyka nie widzianą od dwóch lat Marysię Kirlankę. Zebrani rozmawiają, odsłaniając swoje poglądy i charaktery (poddaje ich próbie Witold, pytając o gospodarstwo). Pojawia się informacja o procesie Benedykta z Bohatyrowiczami. Justyna, zdenerwowana rozmową z Zygmuntem, wychodzi z dworu, spotyka pracującego Jana Bohatyrowicza, rozmawiają (mija ich interesująca się Janem Jadwiga Domuntówna, wcześniej Justyna widziała Jana razem z Anzelmem pływających łodzią po Niemnie). Idą razem do Bohatyrowicz. Justyna rozmawia ze stryjem Jana – Anzelmem, a także z procesującym się z Benedyktem Korczyńskim – Fabianem oraz z siostrą Jana – Antolką i córką Fabiana – Elżbietą.
              Justyna udaje się razem z Janem i Anzelmem na mogiłę Jana i Cecylii (stawiają nowy krzyż). Anzelm opowiada historię swoich przodków. Przybyli z Polski (w XV w.) i osiedli w puszczy, pragnąc się ukryć (on pochodził z gminu, ona ze szlachty). Założyli osadę, pracowali, dali początek rodowi Bohatyrowiczów. Polujący król Zygmunt August nadał szlachectwo ich potomkom, uznając ich cywilizacyjne zasługi.

    II TOM
                W II tomie powieści akcja przenosi się do dworku Kirłów do Olszynki. Kirłową odwiedza Różyc, rozmawiają o Justynie. On mówi o swoim oczarowaniu, Kirłowa namawia go do ślubu, który mógłby go ocalić przed pustką życia i nałogiem (morfina). Różyc deklaruje pomoc w wychowaniu dzieci Kirłów. Kirłowa jest zaniepokojona znajomością jej córki z Witoldem Korczyńskim, ale zauważa, że młodzi wyłącznie rozmawiają o krzewieniu oświaty wśród ludu.
                  Doktor wezwany do chorującej na histerię Emilii stwierdza gruźlicę u Marty. Ta napomina Justynę, by nie bawiła się Janem Bohatyrowiczem. Benedykt poświęca cały czas pracy przy żniwach. Jego siostra – Darzecka – domaga się spłaty swojej części posagu (na posag dla córki). Emilia cierpi we dnie, noce spędza na wspólnej z Teresą lekturze romansów. Zaczynają się sprzeczki Witolda z ojcem (np. o wychowanie siostry Leoni). Witold wędruje po okolicy, spotyka się z chłopami (także z Bohatyrowiczami), poluje, łowi ryby. Do Korczyna docierają wiadomości o zamyśle Różyca ożenienia się z Justyną. Ta odwiedza Bohatyrowicze, spotyka Jana, pomaga mu przy żniwach (pracuje po raz pierwszy w życiu).
             Justyna z Janem płyną na mogiłę czterdziestu powstańców z 1863 r., gdzie leżą Andrzej Korczyński (brat Benedykta) i Jerzy Bohatyrowicz (ojciec Jana). Jan opowiada ich historię. Młodzi wracają do Bohatyrowicz, Elżbieta zaprasza Justynę na swoje wesele (jako druhnę).

    III TOM


                  III tom powieści rozpoczyna się w Osowcach, we dworze Andrzejowej Korczyńskiej. Obserwuje ona rozpad małżeństwa syna Zygmunta (jedzie on do Korczyna, gdzie otrzymuje ostateczną odprawę od Justyny), zaczyna wątpić w jego talent artystyczny, dostrzega jego prawdziwy charakter i swoje błędy wychowawcze. W Korczynie Witold łagodzi kłótnię ojca z chłopem, który zepsuł żniwiarkę (dochodzi do kolejnej sprzeczki między nimi, syn zarzuca ojcu, że ten zapomniał o ideach swojego brata Andrzeja). Kirło zachwala przed Emilią i Teresą Różyca (są one zachwycone i przekonane, że względy artystokraty to łaska dla Justyny). Emilia dostaje ataku choroby po prośbie syna, by mógł udać się razem z siostrą na wesele do Bohatyrowicz (dochodzi do kolejnej sprzeczki ojca z synem, ten odmawia wstawienia się u Darzeckiej o odroczenie spłaty posagu). Justyna z Witoldem odwiedzają Fabiana Bohatyrowicza i narzeczonych. W Osowcach dochodzi do rozmowy Zygmunta z matką (chce on sprzedać majątek i wyjechać za granicę, ona kategorycznie odmawia).
              Zbliża się jesień, ma miejsce wesele Elżbiety. Justyna coraz bardziej zbliża się do Jana (co doprowadza do zazdrości Jadwigę). Bohatyrowicze proszą Witolda o wstawienie się za nimi u ojca w sprawie przegranego procesu. Po latach dochodzi do spotkania Marty z Anzelmem. Witold ponownie kłóci się z ojcem (zarzuca mu, że zapomniał o ludzie), ale ostatecznie dochodzi do ich pogodzenia. Benedykt postrzega w synu siebie sprzed lat, postanawia darować Bohatyrowiczom i zacząć gospodarować z nimi wspólnie (co oni zaproponowali wcześniej, mają mało ziemi, ale dysponują siłą roboczą). Justyna odrzuca oświadczyny Różyca, gdyż zaręczyła się z Janem (czym szokuje Emilię i Teresę). Marta postanawia się leczyć (Benedykt mówi, że jest mu potrzebna). Benedykt wraz z Justyną odwiedzają Anzelma i Jana.

    One thought on “Nad Niemnem streszczenie krótkie”

    1. promuj strone napisał(a):

      Bardzo dobrze zrobiona stronka. Powodzenia! :
      )

    Comments are closed.