Scharakteryzuj pieśń Nie porzucaj nadzieje .. jako wyraz światopoglądu renesansowego humanisty.

Scharakteryzuj pieśń Nie porzucaj nadzieje .. jako wyraz światopoglądu renesansowego humanisty.

         Renesansowi humaniści marzyli o świecie, w którym najwyższą wartością jest ro­zum. Tak jak kosmosem rządzi wola Boża, stojąca na straży harmonii i ładu wszechrzeczy, tak w życiu ludzkim to, co przypadkowe i zmienne, powinno być podporządkowane rozumowi. „Bo tak wiedz, że w człowieku są mocarki dziwne, / Nie tylko so­bie różne, ale i przeciwne” – pisał czarnoleski poeta, myśląc o targających ludźmi uczuciach i namięt­nościach, takich jak gniew, pożądanie, strach, ra­dość czy smutek. Na szczęście włada nimi „rozum, jako hetman, który / ma strzec, aby z nich żadna nie mogła wziąć góry” (Satyr). Kochanowski, jak inni myśliciele renesansu, wierzył, że można mą­drze pokierować własnym życiem, doskonalić się, zdobywać sławę i szacunek innych.

      Nietrudno jednak zauważyć, że o życiu człowieka  często decyduje los, który wyraża się w  rozumnych boskich wyrokach bądź  też ma znamiona kapryśnego przypadku. Jak  pogodzić tę świadomość z renesansową  koncepcją godności człowieka,  hojnie obdarowanego przez  Stwórcę?  Czy wobec tego jesteśmy rzeczywiście wolni? A jeśli tak, to w jaki sposób  poradzić z przypadkami losu? Jeśli zaś wolność jest w nie pozorem, to jaki sens  ma nasze życie? Czy Bóg jest rzeczywiście doskonałym architektem świat, czy  też tylko łudzi człowieka fałszywymi wartościami? Te niepokojące pytania  późnego renesansu znalazły odbicie w  całej twórczości Jana Kochanowskiego,  zarówno w Trenach, jak i we Fraszkach oraz Pieśniach.

      W starożytności kapryśne szczęście uosabiała rzymska bogini  zmiennego losu – Fortuna. Była zwykle przedstawiana jako kobieta z zawiązanymi oczyma, trzy­mająca w dłoni róg obfitości i ślizgająca się po morzu na kole lub kuli. Uważano powszechnie, że Fortuna ma dwie twarze: dobrą (symbolizującą szczęście) i złą (przedstawia­jącą nieszczęście). Główną cechą tego bóstwa była jednak zmienność. Wedle paradoksalnej formuły, powtarzanej przez starożytnych, „Fortuna jest stała w swoich odmianach”.

       Mądrość lekarstwem na Fortunę. Pieśń Jana Kochanowskiego jest utrzymana w duchu horacjańskim. Uczy mądrego ko­rzystania z życia i zarazem przygotowuje człowieka na cier­pienie. Gdy spotka nas bowiem nieszczęście (zła Fortuna), nie trzeba rozpaczać, bo przecież zawsze możemy spodzie­wać się rychłej odmiany losu i Fortuna pokaże nam w końcu swoje dobre oblicze. Nie wierzmy jednak w trwałość szczę­ścia – w jednej chwili los może nam odebrać to, czym nas obdarzył.

      Należy jednak uwierzyć w moc Boga, od którego zależą losy człowieka i może je w każdej chwili zmienić ,, Siła Bóg może wywrócić w godzinie,

A kto mu kolwiek ufa, nie zginie.”

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE