Problematyka społeczna i moralna w utworze Jądro ciemności

    Problematyka społeczna i moralna w utworze Jądro ciemności.

    Problematyka poruszona w Jądrze ciemności wiąże się z innymi apoliktycznymi wizjami pojawiajacymi się w literaturze XIX i XX w.

    Główni bohaterowie utworu Jadro ciemności – Marlow i Kurtz reprezentują dwie odmienne postawu moralne. Marlow przedkłada działalność na rzecz innych ludzi nad egoizm i własne interesy. Sądzi, że najważniejsze są praca, obowiązki  wobec świata i ludzi. Jest przerażony wizja koloni, która obserwuje. Współczuje tubylców i oskarża kolonizatrów o bezwględność i okrucieństwo.

    Kurtz odrzucił wszelkie zasady moralne i system wartości, uważa się za bóstwo, wierzy, że ma boskie atrybuty – władzeę absolutną, decydowanie o życiu i śmierci rdzennych mieszkańców Kongo.

    Europejczycy, którzy jako kolonizatorzy pojawili się w Afryce, obdarzyli się prawem odbierania życia tubylcom. Kurtz poczuł władzę absolutną, ubóstwiany jak bóstwo, stał się bezkarny i bezwzglęndy. Odrzucił wszystkie zasady i cywilizacyjne i społeczne hamulce. Stał się barbarzyńcą, który swoje postępowanie tłumaczył koniecznością w imię ideałów, które sam wyznaczył. Wykorzystał swoją wiedzę, aby zawładnąć plemionami afrykańskimi i wykorzystać je do realizacji swoich ambicju i egoistycznych celów. Jego postępowaniem kierowała żądza zysku i władzy. Sam siebie postawił ponad prawem i zasadami moralnymi.

    Postępowanie Kurtza stanowi ostrzeżenia dla ludzi, co może się stać, gdy odrzucimy Boga oraz zasady moralne. Bohater Konrada ostrzega, przed autonomicznością oraz wszechmocą, do jakiej dąży człowiek pełen niezaspokojonych ambicji. Może ona prowadzić do końca cywilizacji.

    Można postawić pytanie, dlaczego ludzie pozwalają na poddanie się propagandowych hasłom, manipulacji. Tacy ludzie nie mający odwagi  czy siły, żeby samodzielnie myśleć czy przeciwstawić się przemocy,  szukając wartości ,  ulegają pozornym autorytetom.

    Conrad posługuje się kontrastowymi zestawieniami postaci : Kurtz – Marlow, murzyńska kochanka – narzeczona, Kurtz – rosyjski marynarz, bohaterom można przyporządkować pojęcia : ciężka praca – szybki zysk osiągniety jak najmniejszym wysiłkiem, wierność zasadom moralnym – odrzucenie systemu wartości, prawda – kłamstwo, egozim – troska o innych.  Ten kontrast w postawie i postępowaniu bohaterów sprawia, że łatwo jest dokonywać wyborów, można opowiedzieć się za dobrem albo złem. Okrutnego postepowania negatywnych bohaterów nie można wytłumaczyć niewiedzą, ale świadomym opowiedzeniem się za złem.