Iliada i Odyseja

    W starożytności siedem sławnych miast (m.in. Ateny, Smyrna, Rodos) ubiegało się o tytuł ojczyzny wielkiego Homera, autora dwóch eposów, Iliady i Odysei, żyjącego w VIII wieku przed naszą erą. 0 jego życiu nie ma żadnych pewnych wiadomości, tradycja przekazuje,że był ślepy. Homer prawdopodobnie był jednym z aojdów, wędrownych śpiewaków; z ich pieśni sławiących czyny legendarnych wojowników wyrósł epos. W osiemnastym wieku niektórzy uczeni wysunęli wręcz przypuszczenie, że autor Iliady w ogóle nie istniał, o jego eposy powstały z połączenia wielu drobniejszych utworów śpiewanych przez aojdów.

    Co to jest epos ?

    Epos lub epopeja to gatunek dominujący w epice aż do po­wstania powieści, pierwszy gatunek literacki, jaki rozwinął się w starożytnej Grecji, choć już przedtem tworzony w Babilonii (opowieść o herosie Gilgameszu); rozbudowany utwór, zwykle wierszowany, ukazujący dzieje legendarnych lub historycz­nych bohaterów na tle wydarzeń przełomowych dla danej społeczności narodowej. Źródłem eposów były mity i podania, z mitu o wojnie trojańskiej zrodziły się epopeje Homera. Nar­rator w eposie jest wszechwiedzący i obiektywny, zachowują­cy dystans wobec opowiadanych zdarzeń, acz ujawniający się czytelnikowi, np. w inwokacji. Eposy pisano stylem patetycz­nym, dostosowanym do powagi tematu, czyli heroicznych czynów opiewanych postaci (przestrzegając tym samym zasa­dy decorum, odpowiedniości stylu do treści), sceny batali­styczne przedstawiane są z dużą dynamiką i malowniczością. Drobiazgowe opisy realiów (np. tarczy Achillesa) spełniały funkcję retardacji, tzn. opóźnienia akcji. Innym stosowanym chwytem (zwłaszcza w Odysei) jest retrospekcja, czyli powrót do zdarzeń minionych, przeszłości. Eposy Homera toczyły się w dwóch płaszczyznach, ludzkiej i boskiej – obie te sfery wpływały na siebie, bohaterowie nabierali cech boskich i od­wrotnie, bogowie ludzkich. Ludzie są uzależnieni od bogów, u źródeł ich postępowania leżą wola i decyzje mieszkańców Olimpu, ingerujących w każde ważniejsze wydarzenie. Mimo to czyny bohaterów podlegają moralnemu osądowi. Eposy Homera ukazują świat antyczny w momencie jego narodzin, przedstawiają ludzkie pasje i namiętności, będąc tym samym pierwszymi literackimi realizacjami archetypów i toposów.




    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany.