Porównaj współczesny obraz śmierci z obrazem średniowiecznym, odwołując się do przykładów dwóch wybranych przez siebie dzieł : współczesnego i średniowiecznego ( literackiego bądź plastycznego )

Porównaj współczesny obraz śmierci z obrazem średniowiecznym, odwołując się do przykładów dwóch wybranych przez siebie dzieł :współczesnego i średniowiecznego ( literackiego bądź plastycznego ). Swoje refleksje zawrzyj w wypracowaniu na temat : Śmierć – czy dla ludzi średniowiecza była tym samym, czym dla nas ?

       Temat śmierci zawsze był interesujący dla filozofów, uczonych czy artystów w różnych epokach literackich. W zależności, jak zmieniały się kultura, światopogląd i nauka inaczej też odnoszono się do zjawiska śmierci.

       Światopoglądowi i kulturze średniowiecza przyświeca teocentryzm, czyli  pogląd, zakładający, że najważniejszy w życiu człowieka jest Bóg, jest przyczyną i ośrodkiem świata. Zadaniem twórców, najczęściej anonimowych,  było przedstawienie prawd wiary oraz pokazanie drogi do świętości i zbawienia. Tym działaniom przyświecały słowa : memento mori, czyli pamiętaj o śmierci. Człowiek powinien być przygotowany na nieuchronną śmierć. Świat został podzielony na dwie sfery sacrum ( boską ) i profanum ( świecką, ludzką czyli grzeszną ), dusza jako sacrum dąży do świętości, ale ciało jako profanum jest grzeszne. Aby przekonać ludzi o nieuchronności śmierci powstały  liczne dzieła plastyczne, do bardzo znanego motywu pojawiającego się  w dziełach artystów należał taniec śmierci. Przykładem dzieła religijnego jest obraz Bernta Notke ,,Taniec śmierci ''. Uosobieniem śmierci był szkielet, który pokazując zęby w przerażającym uśmiechu, prowadził makabryczny korowód.  Do korowodu należał  papież w wysokiej tiarze, biskup z pastorałem, król w złotej koronie na głowie i podbitym gronostajem płaszczu, rycerz w błyszczącej zbroi, tłusty mnich w przepasanym sznurem habicie oraz żebrak w łachmanach. W średniowiecznym feudalnym porządku tylko wobec śmierci wszyscy byli  równi, śmierć każdego zabierała niezależnie od posiadanego majątku czy statusu społecznego. Taka sprawiedliwość, ale też nieuchronność śmierci, jest charakterystyczna dla sztuki średniowiecznej.

      We współczesnej sztuce śmierć może przybrać dowolną postać, co jest uzależnione od wizji artysty. Nie ma charakterystycznego wzorca śmierci. Przerażającym przykładem sposobu przedstawienia śmierci jest obraz  Zdzisława Beksińskiego ,, Pełzająca śmierć ''.

        Artysta podejmuje próbę  pokazania niebezpieczeństw współczesnej cywilizacji, śmierć  jest symbolem katastrofy, apokalipsy, choroby,  a przede wszystkim wojny.  W tle obrazu widać zgliszcza miasta, stąd brunatno- czarna kolorystyka dzieła. Miasto spalone, puste kojarzy  się z nicością, pustą, na pierwszym planie pojawia się pełzająca śmierć. Tylko ona ocalała, jest niezniszczalna i nieunikniona. Niesie ze sobą nie odkupienie, zapowiedź życia w raju, ale cierpienie, przerażenie i zniszczenie. W wizji artysty śmierć przypomina olbrzymiego pająka z głową człowieka. Nie widać twarzy tylko bandaż z czerwoną plamą krwi.  Obraz ma katastroficzną wymowę, sugeruje, że śmierć jest końcem wszystkiego, nie dba o żadne zasady,  nie kieruje się żadną sprawiedliwością. Współcześnie człowiek czuje się bezradny wobec śmierci, nic nie może jej przekonać, ani przebłagać, staje się symbolem zniszczenia i  tylko cierpienia- nie odkupienia. Ta wizja śmierci  pozbawiona ludzkiej postaci wydaje się podkreślać, że śmierć nie kieruje się żadnymi wartościami ważnymi dla człowieka : sprawiedliwością czy  szansą na odkupienie . Śmierć jest bezlitosną oraz budzi tylko strach.

       Wizje śmierci przedstawione w obu dziełach różnią się znacznie. W średniowiecznej wizji śmierć wydaje się przewidywalna, jest wprawdzie bezlitosna, ale sprawiedliwa. Nie muszą się jej bać osoby pobożne, prawe. W wizji współczesnej  śmierć kojarzy się tylko cierpieniem, z najgorszymi katastrofami, z jakimi współcześnie ludzkość musi walczyć : wojną, nieuleczalnymi chorobami, terroryzmem. O ile w średniowiecznej wizji śmierć budzi nadzieję na odkupienie win po śmierci, we współczesnej wizji pozbawia człowieka jakiejkolwiek nadziei.  Wydaje się, że po śmierci panuje tylko pustka i nicość, czyli  zgliszcza.

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE