Omów na wybranych przykładach średniowieczne ideały ascety, rycerza, władcy oraz damy serca.

Omów na wybranych przykładach średniowieczne ideały ascety, rycerza, władcy oraz damy serca.

        Według nauki śred­niowiecznego Kościoła człowiek powinien kochać wyłącznie Boga. Wszystkie inne rodzaje miłości (np. do rodziców, żony, ojczyzny) były uważane za podrzędne wobec tej najważniejszej, która wyni­kała z samej natury świata. Średniowieczni pisarze propagowali więc wzorce osobowe (święty, wład­ca, rycerz), które miały pomagać ludziom w osią­gnięciu doskonałej miłości do Stwórcy.

      Eposem rycerskim, który propaguje wzorzec rycerza jest  Pieśń o Rolandzie. ,, Pieśń o Rolandzie ''  głosi chwałę rycerskiego honoru, męstwa i przyjaźni. Roland podejmuje beznadziejną walkę z Saracena­mi, nie chce bowiem wezwać na pomoc głównych sił Karola, ponieważ sądzi, że to splamiłoby jego honor. Poemat wspiera też żywą w okresie jego powstania ideę wojny z niewiernymi.

       Bohater poematu, hrabia Roland, był przez kilka stuleci wzo­rem idealnego rycerza – dopiero w okresie renesansu jego po­stać stała się przedmiotem żartów włoskiego poety Ludovica Ariosta w eposie ,, Orland szalony''.

     Czy­telnikiem eposów rycer­skich był młody syn kupca z włoskiego miasta Asyż, Fran­ciszek, który przełamał śred­niowieczny ideał ascezy (tzn. umartwienia ciała i odrzucenia wszystkich przyjemności ziemskiego życia; z gr. askesis ,, ćwiczenie, wyrzeczenie się’’) i – odwołując się wprost do Ewangelii – rozszerzył chrze­ścijańskie pojęcie miłości. Jeśli asceci odrzucali piękno mate­rialnego świata, to Franciszek mówił, że wszystko, co stwo­rzył Bóg, jest piękne i godne miłości. Opowieści o tym nie­zwykłym świętym, który sam nazywał się „wesołkiem Bo­żym", są przepojone radością życia, miłością do Boga i całe­go stworzenia.

      W dojrzałej fazie epoki, po zwycięskiej krucjacie (XII w.), gdy w dużej części Europy zapanowały pokój i dobrobyt, warstwie rycerskiej nie wystarczały już legendy o świętych i pieśni bohaterskie. Można wówczas zaobserwować wyraźne wysubtelnienie obyczajów, co ma niewąt­pliwie związek z rozwojem kontaktów ze stojącym wyżej pod względem kultury światem arabskim. Od rycerzy wymaga się wówczas nie tylko męstwa i wierności, lecz także towarzyskiej ogłady przeja­wiającej się m.in. w stosun­ku do kobiet. Zaczynają po­wstawać romanse rycerskie, w których surowi wojownicy zmieniają się w czułych ko­chanków, nie tracąc przy tym dzielności i odwagi. Powstaje wtedy wzór damy serca, oodanej swojemu rycerzowi oraz łączącej ich miłości.

          O ile pieśni o czynach od­woływały się często do wyda­rzeń historycznych z okresu panowania Karola Wielkiego,tyle romanse rycerskie mia­ły swoje korzenie w celtyckich mitach. Centralną postacią tego świata był szlachetny król Artur i jego rycerze za­siadający przy Okrągłym Sto­le, symbolizującym równość królewskiej drużyny. Król Artur reprezentuje wzorzec idealnego władcy, mądrego, sprawiedliwego oraz odważnego.   Boha­terowie opowieści arturiańskich podejmują wciąż trudy wędrówek, poszukują przy­gód, bronią panien i wdów, a przede wszystkim kochają.

        Warto przy tym podkreślić, że najbardziej znane historie miłosne z kręgu króla Artura opiewają miłość – z punktu widzenia Kościoła – nieczystą, pozamałżeńską. Takie są np. związki najsłynniej­szego rycerza Okrągłego Stołu Lancelota z żoną króla – Ginewrą, czy też Tristana z Izoldą. Miłość w świecie romansów rycerskich nie jest bowiem związana z instytucją małżeństwa, lecz przełamuje wszystkie ograniczenia i jest nawet silniejsza od śmierci. Z taką miłością związany jest znany już  wzorzec osobowy – damy serca.

      W południowej Francji, w krainie zwanej Prowansją rozwinęła się poezja miłosna uprawiana przez na dwornych śpiewaków zwanych trubadurami. W ich utworach rycerz jest posłusznym niewolnikiem swojej damy, której zachowanie i uroda stają się dla niego swoistym przedmiotem kultu. Nieco ina­czej pojmują miłość poeci włoscy. Według nich jest to niezwykła siła, która uszlachetnia zakochanego mężczyznę i wznosi go ponad pospolity świat rze­czy w sferę cudownych, boskich doznań.

       Średniowieczne wzorce osobowe miały przede wszystkim  pomagać w chwaleniu Boga. Święty porzucał wszystko, by czystym sercem kocha Boga. Władca – pomazaniec boży, miał przed wszystkim utwierdzać boski porządek świata, bronić religii i swojego państwa. Rolą rycerza była za wierna służba swojemu feudalnemu panu, wspieranie go w służbie.

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE