Czym różni się średniowieczny obraz śmierci od starożytnego ? Zwróć uwagę na motyw przemijania w tragediach greckich i w pieśniach Horacego.

Czym różni się średniowieczny obraz śmierci od starożytnego ? Zwróć uwagę na motyw przemijania w tragediach greckich i w pieśniach Horacego.

       Kultura średniowiecza nie tylko obsesyjnie wracała do tematu śmierci, lecz także stworzyła oryginalny język i symbolikę związaną z nieuchronnością przemijania. Jeśli starożytni wy­obrażali sobie boga śmierci Tanatosa jako pięknego młodzieńca, brata bóstwa Snu, to w wiekach śred­nich śmierć uosabiał bądź rozkładający się trup  bądź też szkielet ludzki. Być może pod wpływem straszliwych epidemii, które nawiedzały wówczas Europę, rozwinął się u schyłku epoki motyw tańca śmierci (fr. danse macabre). Pojawił się w XIV w. m.in. w inscenizacjach teatralnych w for­mie procesji przedstawicieli różnych stanów. Oto szkielet, szczerzący w upiornym uśmiechu  prowadzi makabryczny korowód. Jest tam papież w wysokiej tiarze, biskup z zagiętym pastorałem król w złotej koronie i ciężkim, podbitym grono­stajami płaszczu, rycerz w błyszczącej zbroi, tłusty mnich w prostym, przepasanym sznurem habicie, wreszcie cuchnący żebrak w brudnych, poszarpa­nych łachmanach. W paradoksalny sposób upiorny taniec czynił śmierć mniej straszną, uczył pogardy dla życia, ale również bawił i przynosił pociechę: w świecie feudalnego porządku i hierarchii tylko śmierć wszystkich zrównywała.

        W życiu człowieka wpisana jest nieuchronność przemijania. Nie powinno być to powodem zmartwienia, raczej człowiek powinien cieszyć się z uroków życia. Podobnie jak w wierszu Do Leukonoe, Horacy rozpoczyna ten utwór Do Deliusza od bezpo­średniego zwrotu do adresata. W tym wypadku jest nim przyjaciel poety – Deliusz. Tematem wiersza jest refleksja nad przemijaniem (to jeden z najważniejszych motywów liryki horacjańskiej). Poeta przypomina przyjacielowi, że każdego czeka nieuchronny koniec – śmierć. Właśnie z tej perspektywy trzeba patrzeć na wszystkie rzeczy. Horacy nawiązuje w tym utworze nie tylko do filozofii greckiej, ale i do wyobrażeń mitologicznych: los człowieka zależy od przeznaczenia, które uosabiają trzy siostry Parki (w Gre­cji: Mojry). Jedna z nich przędzie nić ludzkiego życia, dru­ga ją mierzy, trzecia zaś przecina. Przeznaczeniu podle­gają wszyscy – nie tylko ludzie, lecz także bogowie.

         W tragedii greckiej widać też wpływ przeznaczenia na losy bohaterów. Edyp bohater tragedii Sofoklesa ,, Król Edyp '' jest zdeterminowany przez przeznaczenie. Fatum, które ciąży na królu Teb sprawia, że staje się mordercą własnego ojca Lajosa oraz wiąże się w kazirodczym związku z matką. Edyp nie ma wpływu na swoje losy, podobnie jak człowiek musi pogodzić się z nieuchronnością  przemijania.

 

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE