Omów rodzaje stylizacji występujące w utworach literacki artysty oraz określ na czym polega tego typu zabieg i jakie funkcje artystyczne może pełnić.

Omów rodzaje stylizacji występujące w utworach literackich oraz określ na czym polega tego typu zabieg i jakie funkcje artystyczne może pełnić. Odwołaj się do podanych fragmentów Chłopów Władysława Stanisława Reymonta i przynajmniej do jednego innego tekstu.

W częściach  narracyjnych i opisowych powieści ,, Chłopi '' Władysława Stanisława Reymonta dominuje język literacki z przełomu XIX i XX wieku, ale pisarz wprowadził do niego elementy archaiczne i gwarowe. Reymont celowo stylizował język stosując trzy zabiegi : stylizację gwarową, stylizację realistyczną czerpiącą z zasobów języka codziennego oraz stylizację młodopolską.

W powieści Chłopi występuje narrator wszechwiedzący, który chociaż ukryty poza światem przedstawionym, jest mocno związany ze środowiskiem wiejskim. Utożsamia się z bohaterami i interesuje się ich sprawami. Narrator w utworze przybiera rolę gawędziarza, który  posiada chłopsą świadomość. Opisuje zdarzenia, które są mu doskonale znane: wprowadza dialogi, relacjonuje wydarzenia, opisuje codzienne zajęcia i obrzedy, w których uczestniczą bohaterowie. Aby stać się ,, wiejskim gawędziarzem '' narrator posługuje się stylizacją gwarową. Stylizacją gwarową najbardziej wzbogacone są dialogi. Języka powieści nie można przypisać do żadnej konkretnej gwary chłopskiej. Reymont wykorzystał gwarę łowicką, ale jego bohaterowie nie posługują się czystą gwarą łowicką, świadczy o tym brak mazurzenia np. we fragmencie 2 czytamy : ,,Szymek Dominików stoi przy wieprzku ''. Stylizacji gwarowej dokonał pisarz we wszystkich obszarach języka :

– fonetycznym np. dodanie h przed a w nagłosie wyrazu np. we fragmencie 2 : ,, hale '', ,, hań ''czy prejotacja we fragmencie 1 ,, nic jeno ta wileka woda ''

– fleksyjnym np. zakończenia 2 os. l.m np. we fragmencie 2 : ,, uwińta się rychło '', ,, sprzedajeta ''

– leksyki np. we fragmencie 2 – ,, ino'' – tylko

– składni np.we fragmencie 2 ,, Są ludzie z Lipiec ?''

Władysław Reymont stosuje stylizację realistyczną, gdy wciela się w rolę realistycznego obserwatora. Taki narrator wyróżnia się rzeczowością, obiektywizmem oraz dystansem do opisywanych zdarzeń, bohaterów czy miejsc akcji. We fragmencie 1 opisuje miejsce, gdzie odbywa się  oraz ludzi pojawiąjacych się na jarmarku językiem literackim, czasami odwołuje się do gwary. Charakteruje go dbałość o realizm opisu oraz dokładność opisu. Narrator stosując stylizację realistyczną zwraca uwagę na każdy szczegół, np, dokładnie  opisuje  błoto na drodze : ,, Niewielkie jeszcze po drodze błoto, tutaj bite i rozrabiane tysiącami nóg, było już po kostki i tryskało spod kół na wszsytkie strony. ''

Narrator wciela się w rolę młodopolskiego stylizatora, który przede wszystkim opisuje przyrodę i przeżycia wewnętrzne bohaterów. W takie stylizacji nie ma miejsca na obiektywizm, opisy są subiektywne. Fragment 1 opisujacy jarmark charakteryzuje się plastycznnością opisu oraz spojrzeniem impresjonistycznym, starającym się uchwycić emocje i gwar związany z jarmarkiem. Opis jest niezwykle plastyczny, w stylizacji mlodopolskiej można wyróżnić porównania : np. ,, głucha wrzawa huczała niby bór ''.  W impresjonistycznym opisie nietrudno doszukać się oksymoronów : ,,  głucha wrzawa '' ,  licznych epitetów ,, płaczliwe lamentacje '' , ,, przenikające piszczałki ''  czy metafora  ,, ze wszystkich stron dopływały nowe rzeki ludzi ''. W opisach zwraca uwagę gra światła dzwięków, która ma oddać ulotność i zmiennność opisu ,, niekiedy słychać było ryki krów , to granie katarynki przy karuzeli, to płaczliwe lamentacje dziadów albo ostre, przenikające piszczałki kataryniarzy ''.

Stylizację gwarową zastosował Stanisław Wyspiański w ,, Weselu ''. Język mieszkańców Bronowic jest zindywidualizowany, jęztk stylizowany został na gwarę z podkrakowskiej wsi. Cechą charakterystyczną jezyka regionu małopolskiego jest mazurzenie, czyli wymawianie np.  c zamiast cz. Jasiek mówi do Kaspra :

,,Do zeniacki pirsy leń,
a wpół chyci, zwyobraco”.

W wypowiedziach boahterów nie brakuje kolokawializmów, regionalizmów czy nawet wulgaryzmów.

Język utwórów ,, Chłopi '' i ,,Wesela '' jest stylizowany na gwarę, aby oddać indywidulane cechy bohaterów. Ma przybliżyć czytelnikowi odmienność kultury, jezyka, sposobu myślenia, ale też podkreślić bogactwo tradycji. Stylizacja gwarowa sprawia, że bohaterowie nabierają swoich indywidualnych cech oraz zazanczają cechy jezyka charakterystyczne dla swojej klasy społecznej.

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE