Charakterystyka postaci -Balladyna

    Postacie dramatu podzielił poeta na „osoby” i „osoby fantastyczne„. Wszystkie je zbudował jednakże na tej samej zasadzie psychologicznej jednolitości. Obce więc są im rozterki emocjonalne czy intelektualne, tak typowe dla Kordiana. Jeśli autor tu i ówdzie mówi, jak postać powinna zachować się w określonym momencie (np. Balladyna w sce­nie zabójstwa „wstaje z pomieszaniem”, mówi „z wściekłością natrętną”, Alina zaś „z dziecinnym naigrywaniem się” — a. II, sc. 1), czyni to nie po to, by ujawnić jej wewnętrzne kom­plikacje psychiczne, ale by jak najpełniej określić jej istotę.

    Upraszczając nieco, można powiedzieć, że każda z postaci dramatu jest jedynie uosobieniem określonej postawy lub idei, albo określonego typu ludzkiego (np.

    • Kirkor to typ rycerza poświęcającego się dla ojczyzny, tworzącego poemat z własnego życia;
    • Alina — to uosobienie cnotliwego ludu i dobrej siostry; 
    • Grabiec uosabia przyziemność i ludową sprawiedliwość,
    • Filonpoetycki świat wyobraźni oraz ro­mantyczny egocentryzm i apolityczność;
    • Goplana — nadnatu­ralne siły, wywołujące zamieszanie w świecie ludzkim itd.).

    Bardziej zatem przypominają te postacie bohaterów oświece­niowej, zintelektualizowanej powiastki filozoficznej, bajki czy ludowej baśni, niż psychologicznie skomplikowanych i „roz­dartych wewnętrznie” bohaterów romantycznych (np. Kordia­na, hr. Henryka). Zbudowane dość monolitycznie, nie są to jednak postacie wyłącznie dodatnie lub ujemne, „czarne” lub „białe”. W każdej z nich ujawniają się w ciągu dramatu co najmniej dwie przeciwstawne wartości, przy czym jedna z tych wartości staje się zazwyczaj dominująca. W związku z tym są to po­stacie pod względem intelektualnym i moralnym niejedno­znaczne — jak zresztą cały przedstawiany w dramacie świat, który płynie jak weselna muzyka — jednocześnie smutnie i wesoło” (a. II. sc. 2). Dzięki takiej konstrukcji każdą z postaci świata ludzkiego — nawet postacie komiczne — może autor zinterpretować ostatecznie w kategoriach tragizmu- i w ten sposób ocalić ją w oczach czytelnika.

    Galerię bohaterów dramatu tworzą reprezentanci stanów i środowisk typowych dla literatury historycznej (zwłaszcza utworów Szekspira) oraz baśniowej lub balladowej: król, rycerz, pustelnik, dworzanin, chłop, tajemnicza czarodziejka itd. Dzieje się tak dlatego, ponieważ Balladyna jest — jak zobaczymy dalej — swoistą formą parodii wątków i bohate­rów literatury rycerskiej.

    Podobnie dzieje się ze światem osób fantastycznych wyka­zujących pokrewieństwo przede wszystkim z postaciami dramatów Szekspira (Sen nocy letniej,  Burza, Makbet). Trzeba jednakże zwrócić uwagę, że sfera ,,duchów” — jakkolwiek ‚niej dla wszystkich bohaterów dramatu widoczna — jest istotnym  elementem budowanego przez autora jako niepodzielna całość i jedność świata przedstawianego. Goplana plącze ludzkie losy. Działalność zaś ludzi wpływa na los Goplany. W autorskiej wizji świat przedstawiony jest bowiem zróżnicowaną wewnętrznie, niejednorodną, ale mocno sprzężoną ze sobą całością. Bieg wydarzeń w dramacie jest więc w sposób naturalny motywowany zarówno przyczynami wynikłymi z postępowania ludzi, jak i działalnością postaci fantastycznych.