Bohater tragiczny w Antygonie



Bohater tragiczny - jednostka o wy­bitnych cechach znajdująca się w położeniu bez wyjścia. Kieruje się z reguły szlachetnymi pobudkami, które jednak prowadzą do konfliktu i w ostateczności do katastrofy (iro­nia tragiczna). Niekiedy niewłaści­wie ocenia sytuację i popełnia błędy (wina tragiczna).
Analizowane wyżej fragmenty dra­matu Sofoklesa
ukazują Antygonę w świetle niezbyt korzystnym – jest ona za mało kobieca (tak właśnie wi­dzi ją Kreon), zbyt żądna aureoli mę­czeństwa, niewrażliwa na cierpienia siostry. Antagonizm między nimi pod­kreślony został przez zastosowanie stychomytii, która rozmowom nadaje szybkie tempo, uwypukla przeciw­stawną argumentację obu postaci. Ten typ dialogu występuje także w sporach Antygony i
Kreona, Hajmo­na i Kreona oraz Tejrezjasza i Kreona.
Prawdziwie ludzkie oblicze tytułowej bohaterki tragedii dostrzec można dopiero w jej przedśmiertnym monologu (kommosie).
Wprawdzie ów lament utrzymany jest w patetycznej tonacji, ale nawet ta uroczysta powaga nie przesłania dramatu młodej kobiety skazanej na śmierć. Dumna i harda jednocześnie Antygona teraz okazuje naturalne w takiej sytuacji uczucia i słabości. Boleje nad tym, że nie ujrzy już słońca, że nie dane jej będzie zaznać małżeńskiego szczęścia. Na nowo przeżywa przekleństwo rodzinne, któ­re i ją doprowadziło do katastrofy. Jest samotna ze swoim cierpieniem. Wła­śnie ta scena zaciera złe wrażenie, ja­kie odbiorca mógł odnieść, obserwu­jąc zachowanie Antygony wobec Ismeny. Bohaterka, choć lęka się śmierci, pozostaje bowiem wierna nadrzędnym wartościom moralnym. Zgodnie z założeniami
Poetyki Arysto­telesa bohater tragiczny nie może być postacią jednoznacznie pozytywną ani też zdecydowanie negatywną, gdyż uniemożliwiałoby to przeżywanie przez widza litości i trwogi (katharsis). Obser­wator powinien mieć szansę utożsa­miania się z bohaterem, dostrzeżenia w nim ludzkich słabości. W Antygonie Sofoklesa okazję taką stwarzają m. in. sceny konfrontacji między siostrami. Ich portrety, dobrze umotywowane psy­chologicznie, kontrastują ze sobą – wi­dzimy egoizm i altruizm, pychę i skrom­ność, odwagę i lęk, uczucie i rozum. Choć to Antygona jest główną (obok Kreona) bohaterką dramatu, Ismena nie pozwala o sobie zapomnieć. Obie postacie stały się pierwowzorami wielu par kobiecych w literaturze później­szych epok. Balladyna i Alina, Lilia Weneda i Rosa Weneda w dramatach Ju­liusza Słowackiego, Klara i Aniela ze Ślubów panieńskich Aleksandra Fre­dry czy też Anna i Maria z Warszawian­ki Stanisława Wyspiańskiego – oto przykłady kolejnych wcieleń Antygony i Ismeny. Galerię takich zantagonizowa­nych par bohaterek odnaleźć można także w kulturze popularnej, np. w tele­nowelach latynoskich.

1 Comment on Bohater tragiczny w Antygonie

  1. firmy pisze:

    W wolnym czasie z chęcią przeglądam tą stronkę!

Dodaj komentarz

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE